ਭਾਈ ਜੀਵਨ ਸਿੰਘ: "ਭਾਈ ਜੈਤਾ ਜੀ"

ਭਾਈ ਜੀਵਨ ਸਿੰਘ: "ਭਾਈ ਜੈਤਾ ਜੀ"(1649 -1705 )

ਭਾਈ ਸਦਾ ਨੰਦ ਜੀ ਦੇ ਘਰ 1661 ਵਿੱਚ ਪਟਨਾ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ "ਭਾਈ ਜੈਤਾ ਜੀ" ਨੇ ਜਨਮ ਲਿਆ ! 
ਆਪ ਜੀ ਦਾ ਨਾਮ ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੇ ਭਾਈ ਜੀਵਨ ਸਿੰਘ ਰੱਖਿਆ ਸੀ ਪਰ ਨੌਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਸਾਹਿਬ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦੁਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਆਪ ਜੀ ਨੂੰ ਜੈਤਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ! ਆਪ ਜੀ ਦੇ ਮਾਤਾ ਜੀ ਦਾ ਨਾਮ - ਬੀਬੀ ਪ੍ਰੇਮੋ ਸੀ !
1665 ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਮਾਤਾ ਗੂਜਰੀ ਜੀ ਨੂੰ ਪਟਨਾ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਹੀ ਛੱਡ ਕੇ ਗੁਰਮਤਿ ਪ੍ਰਚਾਰ ਹਿੱਤ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਏ ! ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਗਬਿੰਦ ਰਾਇ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ 1666 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ! ਉਸ ਸਮੇਂ ਵੀ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਗੁਰਮਤਿ ਦੌਰੇ ਤੇ ਹੀ ਸਨ !

ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੇ ਜੁਲਮਾਂ ਤੋਂ ਤੰਗ ਅ ਚੁੱਕੇ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਪੰਡਿਤਾਂ ਨੇ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦੁਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਕੋਲ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਧਰਮ ਦੀ ਰਾਖੀ ਦੀ ਅਰਜੋਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ ਕੂਚ ਕੀਤਾ ! ਆਪ ਜੀ ਨੇ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਨਾਲ ਨਿਮਰਤਾ ਸਹਿਤ ਵਾਰਤਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਧਰਮ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਜ਼ੁਲਮ ਕਰਨਾ ਉਚਿੱਤ ਨਹੀਂ ਪਰ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਨੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਉੱਤੇ ਅਨੇਕਾ ਤਸੀਹੇ ਢਾਹੇ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂ ਚਾਂਦਨੀ ਚੋਂਕ ਵਿਖੇ ਸ਼ਹੀਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ! ਇਹ ਸਾਰਾ ਖੂਨੀ ਸਾਕਾ ਭਾਈ ਜੈਤਾ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅੱਖੀਂ ਵੇਖਿਆ ਸੀ ! ਬੜੀ ਹੀ ਸੂਰਬੀਰਤਾ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਭਾਈ ਜੈਤਾ ਜੀ "ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ" ਦਾ ਸੀਸ ਲੈ ਕੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਕੋਲ ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਪੁੱਜੇ !

ਗੁਰੂ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਭਿੱਜੇ ਭਾਈ ਜੈਤਾ ਜੀ ਨੂੰ " ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ" ਨੇ ਰੰਗਰੇਟੇ ਗੁਰੂ ਕੇ ਬੇਟੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਨਿਵਾਜਿਆ !

ਭਾਈ ਜੈਤਾ ਜੀ ਨੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀਆਂ ਅਨੇਕਾਂ ਜੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਥ ਦਿੱਤਾ ! ਆਪ ਜੀ ਚਮਕੌਰ ਦੀ ਜੰਗ ਵੇਲੇ ਵੀ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਨ ! ਆਪ ਜੀ ਨੇ ਬੜੀ ਹੀ ਸੂਰਬੀਰਤਾ ਨਾਲ ਇਸ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ! ਭਾਈ ਜੈਤਾ ਜੀ ਨੂੰ ਚਮਕੌਰ ਦੀ ਗੜੀ ਵਿਖੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਕਈ ਤੋਹਫ਼ੇ ਦੇ ਕੇ ਨਿਵਾਜਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਕਲਗੀ ਵੀ ਭੇਟ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਗੜੀ ਨੂੰ ਆਪ ਜੀ ਸੌੰਪ ਕੇ ਅੱਗੇ ਰਵਾਨਾ ਹੋਏ ! ਭਾਈ ਜੈਤਾ ਜੀ ਨੇ ਬੜੀ ਹੀ ਦਲੇਰੀ ਨਾਲ ਮੁਗਲ ਫੌਜ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੀਤਾ ! ਆਪ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਖਰੀ ਸਾਹਾਂ ਤੱਕ ਸੂਰਬੀਰਤਾ ਨਾਲ ਜੰਗੀ ਪੱਧਰ ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਨ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਅੰਤ ਸ਼ਹੀਦੀ ਪਾ ਗਏ !
.
ਭਾਈ ਜੈਤਾ ਜੀ ਦੇ ਸ਼ਹੀਦੀ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਆਪ ਜੀ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ "ਗੁਰੂਦਵਾਰਾ ਬੁਰਜ ਸਾਹਿਬ" ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹਨ!  ਇਸ ਅਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਬੀਬੀ ਸ਼ਰਣ ਕੌਰ ਜੀ ਨੇ ਭਾਈ ਜੈਤਾ ਜੀ ਦਾ ਸੰਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ !




ਹੋਈਆਂ ਬਿਅੰਤ ਭੁੱਲਾਂ ਦੀ ਖਿਮਾ ਜੀ,

ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਕਾ ਖਾਲਸਾ !!
ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਕੀ ਫਤਿਹ !!